آموزش زبان

قالب استاندارد برای طرح درس (قسمت یکم)

طرح درس
نوشته شده توسط مهدی فیروزی

آموزش زبان انگلیسی هم مانند آموزش هر چیز دیگری، نیاز به طرح درس دارد. کتاب‌ها و دوره‌های آموزشی فراوانی وجود دارند که نکاتی را پیرامون تدریس زبان انگلیسی ارائه می‌کنند. اما بیشتر مدرسین ESL و EFL دوست دارند طرح درس‌ها را ترکیب کرده و از طرح‌های خودشان هم در آنها استفاده کرده و طرح درس‌های جدیدی ایجاد کنند. حتی گاهی اوقات، در بعضی موسسه‌های آموزشی، از مدرسین خواسته می‌شود برای تدریس دوره‌های ESL و EFL، طرح درس‌های مخصوص به خودشان را ارائه کنند.

آقای کنث بیر (Kenneth Beare)، کارشناس آموزش زبان انگلیسی، برای کمک به مدرسینِ تازه‌کار، الگوی ساده و در عین حال استانداردی برای طرح درس‌های ESL ارائه کرده‌اند که این مدرسین بتوانند در نوشتن طرح درس، از آن استفاده کنند.

البته باید در نظر داشت که رویکردهای زیادی در آموزش زبان انگلیسی وجود دارند و به فراخورِ رویکردها و فرآیندهای آموزشیِ مختلف، طرح درس‌های متفاوتی هم وجود دارند، اما بیشتر این طرح درس‌ها، از یک قالب استاندارد پیروی می‌کنند که از این قرار است:

۱. مرحله‌ی آماده‌سازی (warm-up)

در ابتدای هر جلسه باید از یک فعالیت آماده‌سازی استفاده کرد تا ذهن زبان‌آموزها در مسیر درست قرار بگیرد.

۲. ارائه‌ی درس (presentation)

در این مرحله، مدرس کلاس روی اهداف آموزشیِ آن جلسه تمرکز می‌کند.

۳. تمرین کنترل‌شده (controlled practice)

پس از ارائه‌ی درس، تمرین‌های کنترل‌شده کمک می‌کنند که بفهمیم آیا زبان‌آموزها اهداف آموزشیِ موردنظر را درک کرده‌اند یا نه.

۴. تمرین آزاد (free practice)

پس از تمرین‌های کنترل‌شده، حالا تمرین آزاد به زبان‌آموزها اجازه می‌دهد کنترل فرآیند زبان‌آموزی خود را در دست بگیرند.

۵. مرحله‌ی بازخورد (feedback)

در بخش تمرین آزاد، مدرس از اشتباه‌های معمولِ زبان‌آموزها یادداشت‌برداری می‌کند. در بخش بازخورد او تلاش می‌کند از یادداشت‌هایی که برداشته برای کمک به همه‌ی زبان‌آموزها استفاده کند. در این مرحله، نباید روی زبان‌آموز خاصی تمرکز کرد.


این قالب طرح درس به دلایل زیادی محبوبیت دارد. از جمله اینکه:

الف. زبان‌آموزها فرصت‌های بسیاری برای یادگیریِ یک مفهوم با ابزارهای گوناگون دارند.

ب. زبان‌آموزها زمان زیادی برای تمرین دارند. (anewlanguageisanewlife.com)

ج. مدرسین می‌توانند با استفاده از تکنیک‌های آموزشیِ مختلف، آموزش مفصلی بدهند. زبان‌آموزها هم می‌توانند ساختارها و نکته‌های آموزشی را در طی تمرین دریافت کنند.

د. این قالب استاندارد، ساختار کلی را ارائه می‌کند و مدرس می‌تواند با خلاقیت خود، شکل‌های مختلفی به آن بدهد.

ه. زمانی بین ۶۰ تا ۹۰ دقیقه را با فعالیت‌های گوناگون پوشش می‌دهد.

و. این قالب طرح درس، از رویکردی مدرس محور به سوی یادگیری زبان‌آموز محور حرکت می‌کند.


در قسمت دوم این پست، با قسمت‌های مختلف این قالب طرح درس و تغییراتی که می‌توان در آن داد، بیشتر آشنا می‌شوید.

منبع مورداستفاده: about education

طراحی تصویر بالای صفحه: freepik

درباره نویسنده

مهدی فیروزی

وبلاگ‌نویس و مدرس زبان انگلیسی و نویسنده و مترجم چند عنوان کتاب. علاقمند به تکنولوژی فکر و ایده‌پردازی و کارآفرینی و صدالبته، زبانِ انگلیسی

5 دیدگاه

  • سلام. عااااالی! من هنوز وبلاگ قبلی تو چک می کردم و هیچ خبری نمیافتم. قشنگه این وبلاگ. خیلی علمی تر و جامع تر. موفق باشی مهدی جان

    • درود! این وبلاگ بیش و پیش از اونکه بخواد به دیگران بیاموزه، قراره به خودم یاد بده. گردآوری و ترجمه و نگارشِ این پُست‌هایی که می‌بینی، بهم کمک می‌کنه علاوه بر یاد گرفتنِ چیزهای جدید، دانسته‌های قبلی رو در ذهنم ساماندهی کنم. پیشنهاد می‌کنم تو هم چنین کاری رو شروع کنی.

      • حتما. موافقم باهات. و دراین صورت بهت تبریک میگم! منم به چنین مرور و تمرینی برای همیشه نیازمند هستم و خواهم بود.

  • عرض سلام و ادب
    بسیااار ممنونم از مطلبتون
    من ساکن استانبولم و دنبال ی طرح درس برای آموزش زبان ترکی میگشتم که مطالب شمارو دیدم و بسیاااار استفاده کردم….ممنونم از اینکه مهارت و تخصص و تجربتون را با این کیفیت بالا در اختیار دیگران قرار میدید…موفق باشیییید….

    • درود بر شما،
      چقدر انرژی مثبت! یک دیدگاه مثل این، تا چندین ماه «موتور وبلاگ‌نویسی» آدم رو شارژ نگه می‌داره.
      سپاس‌گزارم.

دیدگاهتان را بنویسید